HISTORIA PMK cz.2

(strona w jezyku polskim)

ZGROMADZENIE SALEZJANSKIE A DUSZPASTERSTWO POLONIJNE
Polonia szwedzka a Milenium Chrzescijanstwa w Polsce
Kosciól sw. Jana dla PMK w Sztokholmie

Od czasów przedwojennych, poprzez osobe ks. Hermana Burczyka, duszpasterstwo wsród Polonii sztokholmskiej polaczylo sie ze Zgromadzeniem Ksiezy Salezjanów (nie wylacznie), zalozonym we Wloszech w Turynie, w 1869 roku przez ksiedza-spolecznika sw. Jana Bosko. Do istoty dzialalnosci tego zgromadzenia zakonnego nalezy gloszenie Chrystusa srodowiskom ludowym, praca duszpastersko--wychowawcza wsród dzieci i mlodziezy (towarzyszenie im w odkrywaniu prawidel zycia wspierajac rozwój ku pelni czlowieczenstwa, w oparciu o wartosci ogólnoludzkie
i chrzescijanskie) oraz praca misyjna (dzis prowadzona prawie na wszystkich kontynentach). W wielu krajach Europy, Salezjanie (obok OO. Zmartwychwstanców, OO. Marianów, innych zakonów i ksiezy diecezjalnych) organizowali duszpasterstwo wsród Polaków po roku 1918. Na fundamencie tej pracy oraz doswiadczeniu trudnosci, innosci, potrzeby odnalezienia sie w nowych warunkach, powstalo Towarzystwo Chrystusowe dla Polonii Zagranicznej. Prymas Polski kard. August Hlond, salezjanin (bedacy w mlodosci imigrantem we Wloszech) oraz ks. Józef Posadzy zainicjowali jego powstanie, w celu zapewnienia duszpasterstwa katolickiego imigrantom polskim z uwzglednieniem historii, kultury, tradycji i obyczajów, z których wyrasta swiadomosc tozsamosci narodowej Polaków. Mialo to zapewnic poczucie godnosci osobowej, swiadomosc przynaleznosci do narodu majacego swoje miejsce w historii Europy i swiata oraz zapewnienie lacznosci z Ojczyzna, poprzez pamiec o pochodzeniu. Zgromadzenie to szybko sie rozwijalo i tworzylo nowe placówki na calym swiecie. W przypadku Szwecji salezjanie kontynuowali swoja prace. Trudno upatrywac jakiejkolwiek przyczyny takiego stanu rzeczy. Z pewnoscia odegrala tu duza role trudna sytuacja Kosciola katolickiego, a takze mala ilosc Polaków w porównaniu z innymi krajami. Niejasna postawa Szwecji podczas II wojny swiatowej sprawiala, ze wielu, nie tylko Polaków, traktowalo ja jako kraj tranzytowy w drodze do Europy Zachodniej lub innych wolnych krajów. jednak znalezli sie tacy, którzy pozostali. Z tego wzgledu w ramach Kosciola katolickiego powstawaly i rozwijaly sie duszpasterstwa grup imigrantów, posród których nie zabraklo Polaków.

Sztokholm byl miejscem gdzie ich liczba sukcesywnie wzrastala. W oparciu o dom zakonny salezjanów na Bergsgatan 11, posiadajacy mala, wewnetrzna kapliczke, ks. Herman Burczyk prowadzil swoja dzialalnosc do 1967 roku, korzystajac z pomocy ks. Pawla Glogowskiego oraz ks. K. Wilnisa, Litwina i ks. J. Osoliusa, Lotysza - mówiacych po polsku, a takie polskich ksiezy pracujacych okresowo przy katedrze katolickiej.

Jedna z wazniejszych uroczystosci religijnych i patriotycznych lat szescdziesiatych byly obchody Milenium. Tak je opisuje naoczny swiadek i uczestnik:
„Emigracja polska w Szwecji obchodzila uroczyscie Milenium Polski Chrzescijanskiej, w dniach 5-11 listopada 1966 roku, z udzialem ks. bp. Wladyslawa Rubina, delegata Prymasa Polski ds. Polonii. W Sztokholmie bp. Rubin odprawil nabozenstwo w katedrze sw. Eryka, po czym w sali domu ABF przemawiali pulkownik Witold Szymaniak, ponadto prezes RUP gen. Z. Przyjalkowski oraz miejscowy przedstawiciel rzadu R.P. w Lo ndynie Wieslaw Patek. Szwedzki chór chlopiecy odspiewal „Ecce Penis Angelorum", a kwartet
piesni polskie. Interesujacy odczyt o Milenium wyglosil profesor J. Trypucko. Na zakonczenie przemówil bp. Wladyslaw Rubin. Nastepnie ze Sztokholmu udal sie na uroczystosci milenijne do Vasteras, Orebro i Goteborga."
(Bozyslaw Kurowski. Polacy w Kosciele katolickim w Szwecji 1939 - 1989. Materialy sympozjum. Kongres Polaków -Sztokholm 1992.)

Od 11. 10. 1967 r. obowiazki duszpasterza polonijnego w Sztokholmie przejal ks. Jan Buczkowski. Istniala juz wtedy koniecznosc znalezienia wiekszego miejsca na nabotenstwa i msze sw. oraz spotkania religijne. Nowy duszpasterz wypozyczyl wiec od Kosciola luteranskiego pieknie polozona kaplice przyszpitalna sw. Eryka przy Flemingsgatan na Kungsholmen. Bylo to 31.12.1972r.
Waznym wydarzeniem polowy lat siedemdziesiatych byla kolejna wizyta bp-a Wladyslawa Rubina w PMK, w Sztokholmie. Podczas swojego krótkiego pobytu poswiecil on pierwszy na swiecie pomnik upamietniajacy meczenstwo w Katyniu polskich oficerów i inteligencji. Pomnik powstal z inicjatywy Stowarzyszenia Polskich Kombatantów i znajduje sie na terenie Osrodka Polskich Organizacji Niepodleglosciowych w Sztokholmie.

Dzieki zaradnosci ks. Jana Buczkowskiego i jego wspólpracowników oraz tyczliwosci rady pastoralnej jednej z centralnie polozonych parafii Kosciola szwedzkiego (luteranskiego) Johannes forsamling, w dniu 01. 10. 1978 uzyskano takze zgode na odplatne korzystanie z duzego, neogotyckiego kosciola pw. sw. Jana Ewangelisty. „Wzgórze janowe" (jak mawiali niektórzy) stalo sie pewnego rodzaju centrum, miejscem spotkan przy którym ogniskowalo sie zycie nie tylko koscielne, ale takie spoleczne i towarzyskie, co ma miejsce w pewnym stopniu do dzisiaj.

Nalezy zdawac sobie sprawe z faktu, it wiele srodowisk szwedzkich po pewnym czasie bez entuzjazmu a nawet z nieukrywanym niezadowoleniem przyjmowalo zaistniala sytuacje. W kregach koscielnych natomiast, wsród roznych komentarzy, postrzegano polskich katolików modlacych sie w luteranskim kosciele juz od 1978 r., jako zwiastuna nowych relacji i rozwoju dialogu ekumenicznego. W tym sensie mocna powiedziec, ze bylo to przelamanie pewnych lodów i schematów w podejsciu do Braci Protestantów. Ogromna praca ks. Jana Buczkowskiego nie moce pójsc w zapomnienie. Oprócz Sztokholmu odwiedzal systematycznie, w ustalonych odstepach czasowych, takie miasta jak Norrkoping, Eskilstuna, Vasteras, Uppsala, Mariefried, Gavle, Sundsval oraz w Finladnii: Helsinki i Jyreskyla. Od 01. 08. 1984 r. rozpoczal prace w duszpasterstwie ogólnoszwedzkim Kosciola katolickiego, najpierw jako proboszcz w Karlstad, a od 1986 w Nykoping.
Wszyscy nastepni kaplani pracujacy w PMK w Sztokholmie byli i sa czlonkami Zgromadzenia Salezjanskiego, poswiecaja swoje zycie Panu Bogu w nielatwych warunkach materialnych, mieszkaniowych, czujac sie odpowiedzialni za rozwoj i pielegnowanie katolicyzmu wsród Polonii. Pragnieniem i zamierzeniem duszpasterzy jest sluzba dla dobra duchowego wszystkich wierzacych Polaków zamieszkujacych Sztokholm i okolice.